Trong bức tranh tăng trưởng kinh tế quý I/2026 của Quảng Ninh, khu vực doanh nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ cột với nhiều đóng góp quan trọng. Tuy nhiên, đằng sau những con số tích cực vẫn còn những “điểm nghẽn” về cơ chế quản lý và phân bổ nguồn thu cần sớm được tháo gỡ để khai thác tối đa tiềm năng của khu vực này.

Công nhân vận hành dây chuyền sản xuất tại Nhà máy Jinko Solar (KCN Sông Khoai).

Theo báo cáo của Sở Tài chính, tốc độ tăng trưởng GRDP quý I/2026 của tỉnh ước đạt 12,08%, trong đó khu vực dịch vụ tăng tới 19,63%, công nghiệp - xây dựng tăng 8,67%. Kết quả này có sự đóng góp quan trọng của cộng đồng doanh nghiệp với hơn 13.089 doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn tỉnh tính đến tháng 3/2026.

Cơ cấu doanh nghiệp khá đa dạng, tập trung nhiều nhất ở lĩnh vực bán buôn, bán lẻ (38,2%), tiếp đến là xây dựng (11,6%), công nghiệp chế biến, chế tạo (9,3%) và vận tải, kho bãi (9,2%). Đáng chú ý, doanh nghiệp ngoài nhà nước chiếm tới 99,5%, cho thấy vai trò ngày càng lớn của khu vực kinh tế tư nhân trong phát triển kinh tế địa phương.

Đóng góp ngân sách từ khu vực này cũng rất đáng kể. Tính đến ngày 19/3/2026, thu từ doanh nghiệp ngoài nhà nước đạt trên 2.449 tỷ đồng, chiếm 22,07% thu nội địa và 16,29% tổng thu ngân sách toàn tỉnh. Ở nhóm các tập đoàn, tổng công ty lớn, những “đầu tàu” như Vingroup, Sun Group, BIM Group tiếp tục dẫn dắt nguồn thu. Giai đoạn 2024-2025 và những tháng đầu năm 2026, riêng Vingroup đóng góp hơn 22.304 tỷ đồng, Sun Group hơn 6.848 tỷ đồng, BIM Group hơn 2.105 tỷ đồng. Trong khi đó, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam đóng góp gần 28.750 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước. Theo ông Phạm Hồng Biên, Giám đốc Sở Tài chính, các tập đoàn lớn không chỉ đóng góp trực tiếp vào ngân sách mà còn tạo sức lan tỏa, thúc đẩy các ngành dịch vụ, du lịch, xây dựng và tạo việc làm cho người lao động trên địa bàn.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực nhưng vẫn chưa phản ánh đầy đủ quy mô và đóng góp thực chất của doanh nghiệp đối với nền kinh tế Quảng Ninh. Nguyên nhân chủ yếu là do nhiều chi nhánh doanh nghiệp hoạt động tại Quảng Ninh nhưng hạch toán phụ thuộc hoặc kê khai thuế tại địa phương khác. Thống kê cho thấy có tới 46 chi nhánh hạch toán phụ thuộc từ doanh nghiệp ngoài tỉnh, chiếm hơn 31% tổng số đơn vị.

Thợ lò Công ty CP Than Mông Dương vận hành máy khấu than trong lòng đất.

Bên cạnh đó, một bộ phận doanh nghiệp còn kê khai chưa đầy đủ, chưa sát thực tế hoạt động, trong khi công tác phối hợp giữa các cơ quan quản lý như thuế, thống kê, địa phương chưa thực sự chặt chẽ, đồng bộ. Ông Phạm Văn Thể, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp tỉnh, chia sẻ: Nhiều doanh nghiệp mong muốn có cơ chế rõ ràng hơn về hạch toán và kê khai tại địa phương để vừa thuận lợi cho doanh nghiệp, vừa đảm bảo phản ánh đúng đóng góp thực tế của doanh nghiệp đối với tỉnh.

Ở góc độ địa phương, lãnh đạo Ban Quản lý KKT tỉnh, thẳng thắn nhìn nhận: Có những dự án hoạt động rất hiệu quả trên địa bàn nhưng nguồn thu lại không ghi nhận đầy đủ tại địa phương, điều này ảnh hưởng đến công tác điều hành và cân đối ngân sách.

Trước thực trạng trên, tỉnh Quảng Ninh đang định hướng nhiều giải pháp nhằm khơi thông “dòng chảy” dữ liệu và nguồn lực từ khu vực doanh nghiệp. Trước mắt, tỉnh sẽ tổ chức rà soát tổng thể doanh nghiệp trên địa bàn, đối chiếu dữ liệu giữa các ngành thuế, thống kê, tài chính để chuẩn hóa số liệu. Đồng thời, tăng cường kiểm tra các doanh nghiệp có dấu hiệu kê khai chưa phù hợp với thực tế.

Về lâu dài, việc xây dựng cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý được xác định là giải pháp then chốt. Cùng với đó là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý doanh nghiệp, theo dõi hoạt động sản xuất kinh doanh theo thời gian thực. Đặc biệt, tỉnh khuyến khích các doanh nghiệp có chi nhánh hạch toán phụ thuộc chuyển sang hạch toán độc lập tại Quảng Ninh, qua đó phản ánh đầy đủ hơn đóng góp kinh tế và tạo nguồn thu bền vững cho địa phương. Lãnh đạo Thuế tỉnh, nhận định: Nếu giải quyết tốt bài toán thống kê và cơ chế thu thuế theo địa bàn phát sinh hoạt động, Quảng Ninh có thể gia tăng đáng kể nguồn thu ngân sách mà không cần mở rộng thêm quá nhiều nguồn lực mới.

Trong bối cảnh Quảng Ninh đặt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, việc nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác khu vực doanh nghiệp không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của tỉnh. Việc “làm sạch” dữ liệu, minh bạch hóa đóng góp của doanh nghiệp sẽ giúp tỉnh xây dựng chính sách sát thực tiễn hơn, đồng thời tạo môi trường đầu tư công bằng, thuận lợi.

Với những giải pháp đang được triển khai, Quảng Ninh đang từng bước khẳng định quyết tâm đồng hành cùng doanh nghiệp, coi doanh nghiệp là trung tâm của phát triển, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho những bước tăng trưởng mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.

VĂN PHÒNG

Nguồn: https://congchuc.quangninh.gov.vn/Default.aspx?tabid=1839&loaiid=30165&id=837339