Đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, mở ra những vận hội to lớn. Kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh và sự vận dụng, phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Mác - Lênin, Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh tiếp tục đẩy mạnh công tác xây dựng văn hóa trong Đảng nhằm không ngừng khơi dậy niềm tự hào, phát huy mạnh mẽ giá trị văn hóa, sức mạnh, tinh thần đoàn kết và ý chí của con người Việt Nam; thống nhất chặt chẽ giữa “Ý Đảng - lòng dân”; tiếp tục nâng tầm tư duy, trí tuệ, bản lĩnh của Đảng để lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh vững vàng trên con đường đổi mới, hội nhập và phát triển bền vững.

Giá trị cốt lõi, nội sinh

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có nhiều bài viết đề cập có hệ thống yêu cầu và nội dung của văn hóa trong Đảng. Người khẳng định: Cần phải giữ Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân; Đảng ta là đạo đức, là văn minh; Đảng ta phải ở tầm cao của trí tuệ, danh dự, lương tri của dân tộc; Đảng phải là hiện thân của thứ văn hóa cao nhất, là điểm hội tụ, kết tinh của văn hóa dân tộc và tinh hoa thời đại mà cốt lõi là chủ nghĩa Mác-Lênin. Văn hóa trong Đảng không phải thứ cao siêu, xa vời, mà được thể hiện trực tiếp, cụ thể qua trí tuệ, phẩm giá, cốt cách, đạo đức, hành động của mỗi người đảng viên. Đảng ta xứng đáng với vai trò tiền phong cũng là bởi Đảng có đội ngũ cán bộ, đảng viên mẫu mực, luôn là những người “kiên quyết nhất, hăng hái nhất, trong sạch nhất, tận tâm tận lực phụng sự Tổ quốc và nhân dân”. Vì thế, xây dựng văn hóa trong Đảng cốt yếu vẫn là ở việc xây dựng và thực hiện các chuẩn mực văn hóa của mỗi đảng viên - những người phải thực sự gương mẫu về tư tưởng, đạo đức, lối sống, phong cách làm việc, có tinh thần cống hiến, không mưu cầu lợi ích cá nhân…

Thấm nhuần quan điểm của Người, trong suốt chiều dài cách mạng, Đảng ta luôn coi trọng công tác xây dựng văn hóa trong Đảng. Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 (khóa VIII) về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc đã chỉ ra yêu cầu và nội dung mới: “Để đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng về văn hóa, phải xây dựng văn hóa từ trong Đảng, trong bộ máy Nhà nước như Bác Hồ dạy “Đảng ta là đạo đức, là văn minh”. Kết luận Hội nghị Trung ương 10 (khóa IX) tiếp tục khẳng định một luận điểm rất quan trọng: “Bảo đảm sự gắn kết giữa nhiệm vụ phát triển kinh tế là trung tâm, xây dựng, chỉnh đốn Đảng là then chốt với không ngừng nâng cao văn hóa - nền tảng tinh thần của xã hội” và nhấn mạnh phát triển đồng bộ 3 lĩnh vực trên là điều kiện quyết định đảm bảo cho sự phát triển toàn diện và bền vững của đất nước.

Tiếp đó, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 9 khóa XI về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước cũng định hướng: Chú trọng chăm lo xây dựng văn hóa trong Đảng, trong các cơ quan nhà nước và các đoàn thể; coi đây là nhân tố quan trọng để xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Trong đó, trọng tâm là xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức có phẩm chất đạo đức, tận tụy, hết lòng phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, gắn bó máu thịt với nhân dân.

Tại Đại hội XII, XIII của Đảng, xây dựng văn hóa trong Đảng được bổ sung với nhiều điểm mới; nổi bật là đưa công tác xây dựng Đảng về đạo đức ngang tầm với xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức. Trong đó, nhấn mạnh nhiệm vụ quan trọng phải tăng cường xây dựng Đảng về đạo đức, cũng chính là xây dựng những giá trị trong văn hóa Đảng. 

Năm 2021, tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đặt ra yêu cầu: “Chú trọng xây dựng Đảng và hệ thống chính trị về văn hóa, về đạo đức; kiên quyết đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, để Đảng ta và hệ thống chính trị của nước ta thật sự là đạo đức, là văn minh, tiêu biểu cho lương tri và phẩm giá con người Việt Nam...”.

Từ Cương lĩnh xây dựng và phát triển đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội cùng nghị quyết các kỳ Đại hội Đảng toàn quốc cùng nhiều nghị quyết khác, Đảng ta đã khẳng định nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng văn hóa trong Đảng gắn chặt với học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh... Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng cũng xác định "Nghiên cứu tiếp tục hoàn thiện lý luận xây dựng Đảng về đạo đức, xây dựng Đảng thực sự "là đạo đức, là văn minh trong tình hình mới"...

Tất cả tạo cơ sở vững chắc, khuôn khổ quan trọng để toàn Đảng đẩy mạnh xây dựng văn hóa trong Đảng. Cho dù ở mỗi giai đoạn cách mạng, những yêu cầu và biểu hiện đối với văn hóa trong Đảng có thể thay đổi do điều kiện, hoàn cảnh khác nhau, tuy nhiên bản chất giá trị văn hóa của người cộng sản, của Đảng là không thay đổi. Minh chứng rõ nét cho thấy, trong thời kỳ đấu tranh giành độc lập dân tộc, văn hóa của người cộng sản, của Đảng cách mạng là văn hóa sẵn sàng xả thân vì dân, vì nước, vì nghĩa lớn “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, không ngại hy sinh gian khổ vì mục tiêu, lý tưởng của con đường cách mạng vô sản.

Những giá trị văn hóa trong Đảng của thời kỳ cách mạng giải phóng dân tộc tiếp tục được kế thừa, phát triển trong sự nghiệp đổi mới đất nước. Nội dung văn hóa của người cán bộ, đảng viên, của đảng cầm quyền được bổ sung thêm những giá trị mới, những yêu cầu mới, đó là những giá trị góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ. Đó là: Một Đảng lãnh đạo phải vừa có tâm, vừa có tầm; mỗi cán bộ, đảng viên phải ra sức học tập tốt, lao động tốt, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết, nhằm thực hiện thắng lợi các mục tiêu trên con đường đi lên chủ nghĩa xã hội. Bởi lẽ, ngoài lợi ích của giai cấp, dân tộc và nhân dân, Đảng không có lợi ích nào khác.

Trong bài viết nhân dịp kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam 3/2 (1930-2025), Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: Nhìn lại lịch sử, truyền thống vẻ vang và đầy tự hào của Đảng trong 95 năm qua, chúng ta càng thấy rõ hơn trách nhiệm của thế hệ lãnh đạo và đảng viên hôm nay trong tiến trình lịch sử của dân tộc… Để tiếp tục gánh vác trọng trách đó của lịch sử, Đảng phải không ngừng lớn mạnh, giữ vững bản chất cách mạng, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu và sự gắn bó mật thiết với nhân dân. Đảng phải luôn tự đổi mới, tự chỉnh đốn, phát huy dân chủ trong nội bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ vững mạnh, trong sạch, kiên định với mục tiêu, lý tưởng của Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Đồng thời, Đảng phải không ngừng hoàn thiện lý luận, nâng cao chất lượng công tác tư tưởng, tạo nền tảng vững chắc để lãnh đạo đất nước phát triển nhanh và bền vững. Trước những yêu cầu mới của sự nghiệp cách mạng, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và những thách thức từ tình hình thế giới, công tác xây dựng Đảng càng cần được quan tâm, đổi mới và thực hiện quyết liệt hơn nữa…

Tất cả những quan điểm, định hướng trong công tác xây dựng Đảng trong suốt chiều dài lịch sử của Đảng ta trở thành “kim chỉ nam” để toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta tiếp tục gìn giữ và phát huy hơn nữa trong mỗi chặng đường phát triển.

Quảng Ninh quyết tâm hành động

Nắm vững tư tưởng của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và những bài học kinh nghiệm qua các kỳ đại hội đã đúc kết, các nghị quyết của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh đều nêu bật vai trò, tính cấp thiết của văn hóa trong Đảng. Đặc biệt, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XV nhấn mạnh các nhiệm vụ quan trọng trong công tác xây dựng Đảng: Tập trung xây dựng Đảng về đạo đức. Nâng cao đạo đức hành động, đạo đức lối sống; mỗi cán bộ, đảng viên, công chức và viên chức phải là một tấm gương về văn hóa chính trị; tập trung xây dựng văn hóa trong chính trị, trước hết trong Đảng và toàn bộ hệ thống chính trị; cụ thể hóa các chuẩn mực đạo đức của cán bộ, đảng viên trên từng lĩnh vực, trong mỗi thành viên của hệ thống chính trị; nêu cao tính tiền phong, gương mẫu, phẩm giá, lòng tự trọng, danh dự của người đảng viên, nêu cao bổn phận, lương tâm, dũng khí và trách nhiệm của người đảng viên trong mọi hoạt động và cuộc sống...

Nghị quyết số 17-NQ/TU của Tỉnh ủy về xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Quảng Ninh trở thành nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh, bền vững cũng xác định 1 trong 3 khâu đột phá "Chú trọng chăm lo xây dựng văn hóa trong Đảng, trong các cơ quan nhà nước và các đoàn thể - nhân tố quan trọng để xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh".

Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2025-2030 tiếp tục xác định: "Nâng cao hơn nữa nhận thức xây dựng Đảng về đạo đức trong cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên; thực hiện nghiêm túc, hiệu quả chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới; xây dựng và thực hiện văn hóa trong Đảng, nêu cao tính tiền phong, gương mẫu, tinh thần tự giác tu dưỡng, rèn luyện của cán bộ, đảng viên, nhất người đứng đầu; cán bộ lãnh đạo, quản lý càng giữ chức vụ cao càng phải nêu gương...".

Trên cơ sở những quan điểm chỉ đạo của Đảng, Đảng bộ tỉnh xác định, để có tổ chức Đảng mạnh, các nhân tố phải vững mạnh từ "gốc rễ", từ đó tỉnh chú trọng công tác lãnh đạo, chỉ đạo cấp ủy trực thuộc, cơ quan, đơn vị thường xuyên lãnh đạo, làm tốt công tác rèn luyện, nâng cao bản lĩnh chính trị, tính chiến đấu của Đảng, bảo vệ chính trị nội bộ; quán triệt đội ngũ cán bộ, đảng viên, CCVC thấm nhuần Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu, lý tưởng, nguyên tắc hoạt động của Đảng; xác định trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ, đặc biệt là phòng ngừa, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên theo tinh thần các nghị quyết, kết luận về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nêu gương của cán bộ, đảng viên.

Cụ thể hóa những chủ trương, chỉ đạo lớn của Đảng, Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh những năm qua có rất nhiều giải pháp trong chăm lo xây dựng Đảng cả về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức; phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên, coi đó là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt của công tác xây dựng Đảng. Việc nêu gương của cán bộ, đảng viên được thực hiện gắn với Quy định số 101-QĐ/TW về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là lãnh đạo chủ chốt các cấp và được Tỉnh ủy cụ thể hóa bằng nhiều quy định quan trọng, như: Quy định 144-QĐ/TW "Về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên giai đoạn mới"; Quy định số 04-QĐ/TU "Về việc rèn luyện, giữ gìn phẩm chất đạo đức, lối sống; không suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” đối với cán bộ, đảng viên"; Quy định số 06-QĐ/TU "Việc tiếp nhận, xử lý thông tin phản ánh liên quan đến tham nhũng, suy thoái theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII)”; Quy định số 08-QĐ/TU "Về kiểm tra, giám sát việc kê khai tài sản của cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý”… Riêng đội ngũ cán bộ diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý, lãnh đạo chủ chốt các cấp có quy định về tiêu chuẩn chức danh cụ thể trong Quy định “Tiêu chuẩn chức danh cán bộ lãnh đạo, quản lý diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý”; Quy chế “Đánh giá cán bộ lãnh đạo, quản lý diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý”.

Với sự chủ động nghiên cứu kỹ lưỡng các tài liệu, văn bản của Trung ương và thực tiễn triển khai của tỉnh, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy ban hành Hướng dẫn về việc quán triệt, tuyên truyền, triển khai xây dựng văn hóa trong Đảng kèm Đề cương tài liệu về xây dựng văn hóa trong Đảng để triển khai đến cán bộ, đảng viên nhằm góp phần nâng cao nhận thức, hành động, đẩy mạnh công tác xây dựng văn hóa trong Đảng gắn với lãnh đạo tổ chức thực hiện có hiệu quả, chiều sâu các quy định của Đảng về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, về giáo dục và thực hành “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”, thực hiện trách nhiệm nêu gương, chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới. 

Theo lãnh đạo Đảng ủy các cơ quan Đảng tỉnh, Đảng ủy đã chỉ đạo quán triệt tuyên truyền, triển khai về xây dựng văn hóa trong Đảng, Đề cương tài liệu đến tất cả các chi, đảng bộ. Đề cương tài liệu với những nội dung cơ bản về xây dựng văn hóa trong Đảng, gồm 3 phần cốt lõi, đó là quan điểm về xây dựng văn hóa trong Đảng; vai trò, ý nghĩa, đặc trưng của xây dựng văn hóa trong Đảng cùng nội dung xây dựng văn hóa trong Đảng; nhiệm vụ, giải pháp xây dựng văn hóa trong Đảng trong giai đoạn hiện nay. Đây là cơ sở quan trọng để các chi, đảng bộ nghiên cứu, cụ thể hóa phù hợp thực tiễn tại đơn vị, địa phương một cách hiệu quả nhất...

Các cấp ủy địa phương, đơn vị trong tỉnh tập trung tăng cường trách nhiệm nêu gương, đưa nội dung nêu gương vào tiêu chí đánh giá cán bộ, đổi mới nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, như xây dựng quy chế đánh giá cán bộ theo tiêu chí chấm điểm; xây dựng kế hoạch kiểm điểm, đánh giá tập thể, cá nhân cán bộ, đảng viên; đăng ký học tập và làm theo Bác, có sổ theo dõi, đánh giá kết quả hằng tháng, bình xét thi đua đối với từng cá nhân và tập thể.

Nhiều cơ quan, đơn vị đã rà soát, bổ sung, xây dựng chuẩn mực đạo đức cán bộ, đảng viên đảm bảo yêu cầu sát với thực tiễn nhiệm vụ, vị trí việc làm của đảng viên, CBCC. Tiêu biểu: Chuẩn mực đạo đức của CBCC ngành Tuyên giáo - Dân vận “Đoàn kết, đổi mới; dân chủ, kỷ cương; kiên định lập trường; nêu gương, trách nhiệm; bám sát thực tiễn; kiên quyết đấu tranh; bản lĩnh, trung thành; nâng cao lý luận”. Chuẩn mực đạo đức ở cơ quan khối chính quyền: “Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo của cơ quan chính quyền”, “Trung thành - trách nhiệm - đoàn kết - chí công vô tư”, “Nói đi đôi với làm”, “Vì dân phục vụ”, “Tận tụy, trách nhiệm, trung thực, hiệu quả”. Ngành Than xây dựng chuẩn mực đạo đức “Người thợ mỏ - Người chiến sĩ”, “Kỷ luật và Đồng tâm”, “Vượt khó của người thợ mỏ”... Khối Công an “Xây dựng phong cách người công an nhân dân bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ” gắn với thực hiện 6 điều Bác Hồ dạy ngành Công an Nhân dân. Ngành Y tế kiên định với phương châm “Tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc; tôn trọng, lắng nghe, hướng dẫn, giúp đỡ nhân dân; đồng cảm, chia sẻ, chu đáo, tận tình với bệnh nhân; chân thành, đoàn kết, phối hợp cùng tiến bộ với đồng nghiệp; tôn trọng, chấp hành, trách nhiệm, xây dựng đối với cấp trên...". Ngành Giáo dục tích cực xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”, “Mỗi thầy cô là một tấm gương sáng, tự học và sáng tạo”, “Sống chiến đấu lao động và học tập theo gương Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại”...

Đồng chí Hoàng Đức Hậu, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đông Ngũ, nhấn mạnh: Cụ thể hóa các nhiệm vụ, nhất là giai đoạn hiện nay khi triển khai chính quyền địa phương 2 cấp với khối lượng công việc ngày càng lớn và trách nhiệm cao, Đảng bộ xã luôn quán triệt sâu sắc quan điểm chỉ đạo của Chính phủ và của tỉnh, thực hiện phương châm “làm hết việc chứ không hết giờ”. Mỗi cán bộ, công chức, viên chức và các bộ phận chuyên môn đều nỗ lực phát huy tối đa trách nhiệm, trí tuệ và năng lực, nhằm đảm bảo bộ máy vận hành thông suốt, hiệu quả, kịp thời, đặc biệt trong việc xử lý các vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi và đời sống của người dân. Tinh thần này không chỉ tạo nền tảng cho quản lý, điều hành bài bản, đồng bộ, mà còn là cam kết về sự tận tâm, chuyên nghiệp và trách nhiệm cao của đội ngũ cán bộ xã Đông Ngũ đối với nhân dân...

Đồng chí Bùi Văn Ngợi, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tuyên giáo Đảng ủy Than Quảng Ninh, khẳng định: Xây dựng văn hóa trong Đảng là nhân tố quan trọng góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở Đảng. Với những định hướng chiến lược của Trung ương và của tỉnh, cán bộ, đảng viên, công nhân ngành Than luôn tự hào và kế thừa truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, nâng cao bản lĩnh, vững vàng vượt qua mọi khó khăn, thử thách, phát huy cao độ tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; không ngừng học tập, đổi mới tư duy và làm chủ khoa học công nghệ, góp phần xây dựng ngành Than phát triển xanh, hiện đại và bền vững, thực hiện tốt vai trò trụ cột trong đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của TKV và của tỉnh...

Đất nước ta đứng trước những cơ hội to lớn và vững bước vào một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc với quyết tâm và sự tự tin vượt qua thách thức, vượt qua chính mình, thực hiện khát vọng, vươn tới mục tiêu đạt được những thành tựu vĩ đại. Cùng với những cơ hội, vận hội lớn của đất nước, tỉnh Quảng Ninh đã đặt những yêu cầu cao trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng, hệ thống chính trị, đó là phải khẳng định mạnh mẽ năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của mình; quyết liệt, quyết tâm thực hiện hiệu quả cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy tinh - gọn - mạnh và hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới... Điều này, đặt ra những yêu cầu rất cao trong công tác xây dựng văn hóa trong Đảng, mục tiêu tiên quyết là xây dựng Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới và đó là nhiệm vụ quan trọng ở mỗi cấp ủy, toàn thể cán bộ, đảng viên trong toàn Đảng bộ.

Theo baoquangninh.vn