Là địa phương có vị trí địa chiến lược, có đường biên giới cả trên bộ và trên biển với Trung Quốc, tỉnh Quảng Ninh có điều kiện kết nối trực tiếp với chuỗi cung ứng bán dẫn ở khu vực và toàn cầu, đặc biệt là các khu công nghệ lớn như Thâm Quyến và Đài Loan (Trung Quốc). Trên cơ sở đó, Quảng Ninh xác định phát triển công nghiệp bán dẫn là ưu tiên chiến lược hàng đầu, gắn với quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ “nâu” sang “xanh”, từ khai khoáng sang kinh tế tri thức và công nghệ cao.

Năm 2025, Quảng Ninh đạt tốc độ tăng trưởng GRDP là 11,89%, đứng đầu cả nước và nằm trong top 3 về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) toàn quốc (chỉ sau Hà Nội và TP Hồ Chí Minh). 

Để triển khai Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Quảng Ninh xác định cần tranh thủ mọi nguồn lực để xây dựng nhanh 3 trụ cột cốt lõi thật vững chắc, gồm: Hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ và điện tử nền tảng; hạ tầng kỹ thuật; hạ tầng công nghệ số.

Với hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ và điện tử nền tảng, hiện Quảng Ninh đã thu hút thành công các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới, như Foxconn, Jinko Solar. Cuối năm 2025, khu công nghiệp Bắc Tiền Phong đã thu hút thêm 3 dự án mới với tổng vốn hơn 242 triệu USD trong lĩnh vực linh kiện điện tử chính xác.

Quảng Ninh đang sở hữu hệ thống hạ tầng đồng bộ nhất cả nước với mô hình “cao tốc nối cao tốc, cảng biển nối sân bay”. Hai khu kinh tế ven biển (Quảng Yên, Móng Cái) với các khu công nghiệp tiêu chuẩn quốc tế Bắc Tiền Phong (DEEP C) và Sông Khoai (Amata) đã sẵn sàng quỹ đất sạch và hạ tầng năng lượng đồng bộ để đón nhận các dự án bán dẫn quy mô lớn. Cùng với đó, theo Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh đang hình thành trung tâm năng lượng sạch phía Bắc với 1.500 MW điện khí LNG và tiềm năng điện gió ngoài khơi khổng lồ... Đây đều là những điều kiện tiên quyết để thu hút các trung tâm dữ liệu siêu quy mô và nhà máy bán dẫn.

Cuối tháng 11/2025, tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án Khu công nghệ số tập trung Tuần Châu do Tập đoàn FPT đề xuất theo mô hình đầu tư PPP, dự kiến vận hành trong quý II/2027. Đây được kỳ vọng là trung tâm nghiên cứu, phát triển và đào tạo nhân lực thiết kế chip bán dẫn của khu vực phía Bắc, thu hút nhân lực công nghệ cao. Cùng với đó, tỉnh đang xây dựng Đề án "Thí điểm thành lập khu kinh tế số và tri thức tự do" theo mô hình đặc khu thế hệ mới với 4 trụ cột tích hợp là: Công nghệ số tập trung (nghiên cứu, phát triển, thiết kế chip, phần mềm và AI); Trung tâm AI và dữ liệu phục vụ toàn khu vực; trung tâm dữ liệu dự phòng, thảm họa cấp châu Á, khu đô thị giáo dục quốc tế.

Bên cạnh những thuận lợi kể trên, Quảng Ninh cũng gặp khó khăn về nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển công nghiệp bán dẫn. Toàn tỉnh có khoảng 685.000 lao động, số sinh viên theo học các ngành gần bán dẫn chỉ khoảng hơn 1.000 người. Trong số 6.000 lao động tại các khu công nghiệp trong lĩnh vực điện tử/bán dẫn, chỉ 16,43% có trình độ cao đẳng, đại học trở lên. Dự báo đến năm 2030, sẽ cần bổ sung khoảng 315 kỹ sư thiết kế, 750 kỹ thuật viên cao đẳng vận hành sản xuất và hơn 12.000 nhân lực kỹ thuật cho khâu đóng gói/kiểm thử, 1.000 chuyên gia AI và khoa học dữ liệu… Hiện các trường đại học trên địa bàn tỉnh chưa nằm trong danh sách cơ sở giáo dục đại học công lập được ưu tiên đầu tư phòng thí nghiệm bán dẫn cấp cơ sở. Điều này tạo nên điểm nghẽn lớn trong phát triển nhân lực chuyên sâu.

Để từng bước tháo gỡ vướng mắc, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 40/KH-UBND ngày 7/2/2025 về việc triển khai thực hiện chương trình “Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050” trên địa bàn tỉnh. HĐND tỉnh cũng ban hành Nghị quyết số 57/2025/NQ-HĐND ngày 17/7/2025 nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số về làm việc tại tỉnh.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở KH&CN, cho biết: Lãnh đạo UBND tỉnh đã giao các cơ quan chuyên môn phối hợp xây dựng 4 nghị quyết trong năm 2026 cho việc phát triển công nghiệp bán dẫn. Đó là nghị quyết về tiêu chí, điều kiện hỗ trợ cho dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, dự án nghiên cứu thiết kế chip bán dẫn, xây dựng trung tâm dữ liệu AI; nghị quyết về hỗ trợ dự án khởi nghiệp sáng tạo trong công nghiệp công nghệ số; nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù phục vụ phát triển công nghiệp bán dẫn, doanh nghiệp thiết kế chip; nghị quyết về hỗ trợ, ưu đãi doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng bán dẫn. Sở KH&CN cũng tham mưu tỉnh đề xuất Bộ GD&ĐT xem xét bổ sung Trường Đại học Hạ Long vào danh sách các cơ sở giáo dục đại học được ưu tiên đầu tư phòng thí nghiệm bán dẫn cấp cơ sở, phù hợp với vai trò thu hút FDI bán dẫn và tiềm năng hợp tác với Foxconn, Jinko Solar của tỉnh.

Theo baoquangninh.vn